Buradasınız:Anasayfa » İslam Dini » HAYA VE EDEP

HAYA VE EDEP

Edep bir insanın her konuda haddini bilip ona tecavüz etmemesidir. İnsanoğlu için gerek Allah’a gerekki insanlara karşı haddini bilmek kadar büyük ecir ve fazilet yoktur. Edep Ahlak İslamiyettendir. Bu fazilete sahip olmak dünyanın en büyük hazinesini elde edip kazanmaktan daha kıymetlidir. Bu yüksek fazilete sahip olamayanlar insaniyetinin kemaline yükselemezler. Edepli olmamak haddini bilememek öyle bir hastalıktır ki, buna yenik düşenler en büyük hatalara düşerler.İnsanlığın mahlukatın en üstünü en kamili olan Peygamberimiz MUHAMMED (s.a.s) Efendimiz sahabilerine, “sizler dünya işlerini daha iyi bilirsiniz” buyurmaları bizler için en büyük bir gerçektir.Yani haddini bilip ondan ileriye geçmemek ahlaki bir görevimizdir. Ruhlarımızı bu yolda terbiye etmek lazımdır.
Haya, ar ve edep tekdiri mucip olan her türlü kötülükten nefsinin son derece sıkıntıya düşmesi şiddetle müteessir olması demektir. Buna utanmak ar duymak deriz. Böyle bir şeylerden sıkılmak en büyük bir faziliyettir. İnsanoğlunun en güzel en ciddi ve en sahih ölçüsü haya ve edeptir. Haddini bilmek. ar ve tekdiri icab eden her şeyden teessür duymak üzüntü duymak  şüphessiz en büyük bir fazilettir. İnsanoğlunun en ciddi en sahih ölçüsü edep ve hayadır. Bu seciye kimde varsa kimde bulunursa onu şehvani arzulardan uzaklaştırır. Fazilet sahipleri ile birlikte olmaya sevkeder. Gafilleri uyandırmak tembelleri harekete geçirmek ve de çılgınları durdurmak da bu seciyenin varlığına bağlıdır. İnsanoğlunu ahlak ve edep kanunlarına uygun olmayan hallerden engelleyen alakoyan da budur. Utanmak iki kısıma ayrılır : 1 - Allah’tan atanmak 2 – Halktan utanmaktır. İnsanoğlunu dünya ve ahirette mutluluğa kavuşturacak olan bütün faziletlerin ana esası Allah (c.c) utanmaktır. Zira Allah’dan utanan adam farzları terk etmez edepli ve arlı olur.
 Halktan  Utanmak da İki Şekilde olur :
a ) İnsanoğlundan utanarak yamadığı her hangi bir kötülüğü insanların göremiyeceği bir yerde de, Allah-u Teala’dan utanç duyarak ve korkarak yapmıyacağına kesinlikle emin olmak . Bu neticeyle Allah’tan utanmaya ve korkmaya varır.
b ) İnsanoğlundan utanç duyduğu için kötülük yapmıyor . Ancak görmiyecekleri bir yerlerde olsa yapacak . İşte bu tam bir fazilet değildir. Ancak mademki bir utanıp ar duyma hissi vardır bunuda nasihatla yavaş yavaş yola yola getirebilmek ve de Allah korkusunu kalbinde yerleştirebilmek mümkündür. Bu duygudan büsbütün mahrum olmak insanoğlu için tam bir felakettir. Bu tipler için her şekilde ahlaksızlığı yapmak işden bile değildir ve onlar için çok normaldir Allah hidayet versin “Amin”
Evet Kardeşlerim Edep ve haya işte bu derece önemli olduğu içindir ki, Müslüman alemi bunun derece ve mevkisini çok ziyade yükseltmiştir.  Peygamberimiz (s.a.s) Efendimiz “Utanması olmayanın imanı noksandır”  “Utanmak hayırdan başka bir şey doğurmaz”  “Utanmak imandan gelir”  “Utanmak insanın ziynetidir.” buyurmuşlardır.  görülüyorki kardeşlerim, Utanmamak edebi ar olmamak insanoğluna yakışmayan hayvani bir haslettir.  Ancak utanmak gerekli olmıyan yerlerde haklarını müdafaa edemiyecek derecede utangaç olmak iyi ve de fazilet olan her şeyi yapmamak da çokta iyi bir huy değildir. Bunun içindir  ki, Peygamberimiz (s.a.s) Efendimiz “gereksiz utanç duymak utanmak rızka mani olur” buyurmuşlardır.

Bu yazı 225586 kez okundu.

Yazar Hakkında

Yazı Sayısı : 489

Yorumlar (1)

  • Nevil Erdar

    bu zihniyet yolunda cogalmamizin umudu icinde olmanin sadakatini yasamak cok insanimiza nasip etsin yüce rabbim ne güzel buyurmus – sevgi ile kalin .

    Cevapla

Yorum Yaz

© 2013 Yaradan.com

Yukarı Dön